Als ondernemer of ZZP'er ben je gewend om risico's te nemen. Je bent je eigen baas, bepaalt je eigen koers en bent volledig verantwoordelijk voor je inkomsten. Maar wat gebeurt er als je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken? Voor veel ondernemers is dit een scenario waar ze liever niet bij stilstaan. Toch is het één van de grootste financiële risico's die je loopt.
Het verschil tussen werknemers en ondernemers
Werknemers in loondienst hebben automatisch een vangnet: bij arbeidsongeschiktheid kunnen ze een beroep doen op de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Als ondernemer of ZZP'er heb je dit vangnet niet. Zodra je stopt met werken, stoppen ook je inkomsten. En dat terwijl je vaste lasten gewoon doorlopen: hypotheek, verzekeringen, levensonderhoud en mogelijk zelfs bedrijfskosten.
De keiharde realiteit? Volgens het CBS wordt ongeveer 1 op de 3 mensen gedurende hun werkzame leven arbeidsongeschikt. Dat betekent dat het risico reëel en aanzienlijk is.
Wat is een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)?
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering, vaak afgekort als AOV, is een verzekering die je inkomen (deels) vervangt als je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken. Het is in feite een inkomensvoorziening die je helpt om je vaste lasten te blijven betalen en je levensstandaard te behouden.
De belangrijkste kenmerken van een AOV:
Dekking bij arbeidsongeschiktheid: Je ontvangt een maandelijkse uitkering als je niet meer kunt werken
Eigen risicoperiode: De wachttijd voordat de uitkering ingaat (vaak 1, 2 of 3 maanden)
Percentage dekking: Hoeveel procent van je inkomen je wilt verzekeren (meestal 70-80%)
Beroepsarbeidsongeschiktheid vs algemene arbeidsongeschiktheid: Of je alleen gedekt bent voor je eigen beroep of voor elk beroep
Waarom is een AOV zo belangrijk voor ondernemers?
1. Geen sociaal vangnet
Anders dan werknemers val je niet terug op een collectieve regeling. Zonder AOV sta je er financieel alleen voor bij langdurige ziekte of arbeidsongeschiktheid.
2. Bescherming van je gezin
Als je een gezin hebt dat afhankelijk is van jouw inkomen, is een AOV essentieel. Het voorkomt dat je partner en kinderen in financiële problemen komen als jij niet meer kunt werken.
3. Behoud van je levensstandaard
Met een goede AOV kun je je vaste lasten blijven betalen en je gewenste levensstandaard handhaven, zelfs als je inkomen wegvalt.
4. Bescherming van je bedrijf
Voor veel ondernemers betekent arbeidsongeschiktheid niet alleen verlies van inkomen, maar ook het einde van hun bedrijf. Een AOV geeft je financiële ruimte om je bedrijf eventueel over te dragen of af te bouwen zonder directe geldproblemen.
De valkuilen: waarom wordt een AOV vaak afgewezen?
Het afsluiten van een AOV is niet voor iedereen even eenvoudig. Verzekeraars stellen strenge eisen en controleren uitgebreid of je gezond genoeg bent om verzekerd te worden. Veelvoorkomende redenen voor afwijzing zijn:
Bestaande medische aandoeningen (zoals rugklachten, psychische klachten, diabetes)
Risicovol beroep (bijvoorbeeld in de bouw of als kok)
Hoog BMI of andere leefstijlfactoren
Recent medisch onderzoek of behandeling
Gelukkig betekent één afwijzing niet dat je kansloos bent. Er zijn adviseurs bij aovkompas die zich richten op complexe AOV aanvragen en die weten welke verzekeraars soepeler zijn in specifieke situaties. Hun expertise kan het verschil maken tussen wel of geen dekking krijgen.
Belangrijke aandachtspunten bij het kiezen van een AOV
1. Bepaal het juiste verzekerde bedrag
Bereken je minimale maandelijkse uitgaven en voeg daar een buffer bij. Vergeet niet om rekening te houden met:
Hypotheek of huur
Premies van andere verzekeringen
Levensonderhoud
Studiekosten kinderen
Pensioenopbouw
2. Kies je eigen risicoperiode strategisch
Een langere eigen risicoperiode verlaagt je premie, maar betekent ook dat je langer zelf je inkomsten moet opvangen. Zorg dat je financiële buffer groot genoeg is om deze periode te overbruggen.
3. Let op beroepsarbeidsongeschiktheid vs algemene arbeidsongeschiktheid
Bij beroepsarbeidsongeschiktheid krijg je een uitkering als je jouw huidige beroep niet meer kunt uitoefenen. Bij algemene arbeidsongeschiktheid moet je eerst aantonen dat je geen enkel beroep meer kunt uitoefenen. Voor veel ondernemers is beroepsarbeidsongeschiktheid de betere optie, maar dit is wel duurder.
4. Check de polisvoorwaarden kritisch
Lees altijd de kleine lettertjes. Let vooral op:
Uitsluitingen voor specifieke aandoeningen
Voorwaarden voor uitkeringsverlaging
Mogelijkheden tot indexering
Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid
Wat als je al bent afgewezen?
Een afwijzing voor een AOV kan ontmoedigend zijn, maar geef niet op. Er zijn verschillende opties:
Probeer het bij een andere verzekeraar: Elke verzekeraar hanteert eigen acceptatiecriteria
Overweeg een verzekering met uitsluitingen: Sommige verzekeraars bieden dekking met uitsluitingen voor specifieke aandoeningen
Werk aan je gezondheid: Als de afwijzing komt door veranderbare factoren (zoals gewicht), kun je na verbetering opnieuw aanvragen
Zoek professionele hulp: Specialisten in afgewezen aanvragen hebben vaak toegang tot verzekeraars die niet direct toegankelijk zijn voor consumenten en kennen de ins en outs van het acceptatieproces
Alternatieven en aanvullingen op een AOV
WIA-verzekering voor DGA's
Als directeur-grootaandeelhouder (DGA) van je eigen BV kun je vrijwillig verzekerd blijven voor de WIA. Dit is vaak goedkoper dan een volledige AOV, maar biedt ook minder dekking.
Arbeidsongeschiktheidspensioen
Via je pensioenopbouw kun je eventueel ook arbeidsongeschiktheidsdekking opbouwen. Dit is vooral relevant voor oudere ondernemers die al een substantiële pensioenopbouw hebben.
Broodfonds
Een broodfonds is een collectief van ondernemers die elkaar financieel ondersteunen bij arbeidsongeschiktheid. Het is goedkoper dan een AOV, maar biedt minder zekerheid omdat de uitkering afhankelijk is van de financiële gezondheid van het fonds.
De kosten: wat mag je verwachten?
De kosten van een AOV variëren sterk en zijn afhankelijk van:
Je leeftijd (hoe jonger, hoe goedkoper)
Je beroep (risico-inschatting)
Je gezondheidstoestand
Het verzekerde bedrag
De eigen risicoperiode
Type dekking (beroepsarbeidsongeschiktheid of algemeen)
Als richtlijn: voor een 35-jarige ondernemer met een gezond profiel ligt de premie vaak tussen de €100 en €250 per maand voor een basisverzekering. Heb je een risicovoller beroep of een medische geschiedenis, dan kunnen de kosten significant hoger uitvallen.
Praktische tips voor ondernemers
Sluit zo jong mogelijk af: De premie is lager en de kans op acceptatie groter
Wees eerlijk bij de aanvraag: Verzwijgen van medische informatie kan tot afwijzing van claims leiden
Vergelijk grondig: De verschillen tussen verzekeraars zijn groot, zowel in prijs als voorwaarden
Overweeg combinaties: Soms is een combinatie van een AOV met een lagere dekking plus een broodfonds de beste oplossing
Blijf realistisch: Verzeker wat je echt nodig hebt, niet wat theoretisch mogelijk is
Tot slot: jouw financiële toekomst begint vandaag
Als ondernemer neem je elke dag beslissingen die de toekomst van je bedrijf bepalen. De beslissing om wel of niet een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten is misschien wel één van de belangrijkste financiële keuzes die je maakt. Het gaat niet om pessimisme of angst, maar om realisme en verantwoordelijkheid.
Je investeert in je bedrijf, in je kennis en vaardigheden, in netwerken en tools. Een AOV is een investering in jezelf en in de zekerheid dat je en je gezin financieel beschermd zijn, wat er ook gebeurt.
Wacht niet tot het te laat is. Neem vandaag de tijd om je situatie te analyseren en te onderzoeken welke opties het beste bij jou passen. Want financiële zekerheid is geen luxe – het is een noodzaak.
Over de auteur: Dit artikel is geschreven met input van financiële adviseurs en AOV-specialisten om ondernemers te helpen bij het maken van weloverwogen keuzes over hun financiële bescherming.
